Wystąpienie: Marek Sowa

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Warunki realizacji tego budżetu są faktycznie dosyć trudne. To jest zawsze kwestia wyboru, w których obszarach interwencja państwa będzie większa, a w których mniejsza.

Jednym z kluczowych elementów jest oczywiście zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostkom samorządu terytorialnego, które w imieniu państwa realizują szereg zadań publicznych, tym, które dotyczą bezpośrednio życia lokalnego, dbają o rozwój i jakość życia. Ta reforma została w roku 2024 przez rząd pana premiera Tuska zrealizowana. Przypomnę, że deficyt finansów jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 przekroczył 23 mld zł. Podobna sytuacja była w roku 2024 - uratowana tak naprawdę transzą 10-miliardową w trakcie tworzenia tej ustawy i prac nad tą ustawą. No i to tak naprawdę ustabilizowało dochody samorządów. One, można powiedzieć, od ubiegłego roku, również w tym roku, mają bardzo dobrą sytuację finansową. Generalnie wykazują nadwyżkę. W ubiegłym roku to było blisko 2 mld zł, w tym roku na I półrocze - blisko 46 mld zł. Podobnie będzie w przyszłym roku. Rosną wydatki i wpływy podatkowe, bo liczymy udziały w dochodach, a nie w podatkach. Te wpływy będą większe o 6,5%. Do samorządów trafi 236 mld zł tylko z tytułu podatku PIT i CIT, odpowiednio 207 mld zł i 30 mld zł z podatku CIT.

Podobnie wzrasta subwencja. Ona może o nieco mniejszy wskaźnik - 5-procentowy. W przyszłym roku subwencja będzie na poziomie 55,5 mld zł. Dotacje rosną o 18%, w przyszłym roku - 41,2%. Ale dotacje są związane z realizacją zadań zleconych, czyli z administracji rządowej. Z tego tytułu, że choćby w przyszłym roku mamy wybory, ta dotacja będzie po prostu większa. Łączne transfery z budżetu do jednostek samorządu terytorialnego przekraczają 333 mld zł.

Ważnym uzupełnieniem tych środków, nie tylko dla samorządów, ale generalnie, są oczywiście środki europejskie. W przyszłorocznym budżecie dochody środków europejskich przekroczą 83 mld zł, wydatki - 106 mld zł. Ta kwota jest znacząco niższa niż w roku 2026, ona tak naprawdę wynika z jednego elementu. W tym roku kończymy Krajowy Plan Odbudowy. Przypomnę, że w budżecie państwa te przewidziane środki, wpływy z Krajowego Planu Odbudowy z części grantowej w tym roku wynosiły 80 mld zł - wynoszą, bo jeszcze program jest realizowany. Na przyszły rok zostaje nam tylko ta resztówka - 6,5 mld zł. Ta różnica głównie z tego tytułu wynika. Za to zwiększają się wydatki z perspektywy finansowej 2021-2027 i one będą głównym źródłem dochodów środków europejskich. Przypomnę, że już mamy podpisane umowy na ponad 230 mld zł, ponad 40% tych środków trafia do samorządów. W głównej mierze z tego źródła finansujemy politykę spójności: ponad 20 mld to jest część regionalna, ponad 22 mld to wspólna polityka rolna, więc tych środków faktycznie jest dużo.

Na zakończenie krótkie sprostowanie kłamstwa Morawieckiego, które zostało wygłoszone w kontekście Tarnowa i Zakładów Mechanicznych. Mateusz "Pinokio" Morawiecki mówił o utracie miejsc pracy, o złej sytuacji.

Szanowni Państwo! W roku 2023 w Zakładach Mechanicznych w Tarnowie zatrudnionych było 828 pracowników, przychody - 300 mln, a zysk - 16 mln. W roku 2025 - zatrudnionych było 1892 pracowników, dzisiaj już ponad 2 tys., przychody - 495 mln, a zysk - 67 mln zł. Czterokrotnie większy. (Oklaski) Inwestujemy w polski przemysł obronny w całym kraju, w przeciwieństwie do rządu Prawa i Sprawiedliwości, który szukał zakupów tylko poza granicami naszego kraju. Dziękuję. (Oklaski)